Depresyon, halk arasında genellikle üzüntü, isteksizlik veya moral bozukluğu anlamında kullanılan geniş bir kavramdır. Bu durum kısa süreli yaşanabilir ve gündelik yaşam olaylarıyla ilişkili olabilir.

Majör Depresif Bozukluk ise psikiyatride tanımlanmış klinik bir tanıdır ve belirli tanı kriterlerine göre değerlendirilir. Majör Depresif Bozukluk’ta en az iki hafta süren yoğun çökkünlük hali, hayattan zevk alamama, işlevsellikte belirgin bozulma ve uyku, iştah, enerji gibi biyolojik işlevlerde değişiklikler gözlemlenir.

Majör Depresif Bozukluk - Depresyon Farkı Nedir?

Yani her depresyon duygusu Majör Depresif Bozukluk değildir; ancak Majör Depresif Bozukluk, depresyonun en ağır ve süreğen biçimlerinden biridir.

Detaylı bilgi için MAJÖR DEPRESİF BOZUKLUK yazısını inceleyebilirsiniz.

Panik atak, aniden başlayan, şiddetli korku veya rahatsızlık duygusuyla birlikte çarpıntı, nefes darlığı, terleme, baş dönmesi gibi yoğun bedensel belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur. Tek başına yaşandığında panik atak, her insanda zaman zaman görülebilecek bir tablo olabilir ve bu, tek başına bir hastalık olarak değerlendirilmez.

Panik Bozukluk ise panik atakların tekrarlayıcı biçimde ortaya çıkması ve kişinin sürekli olarak yeni bir atak geçirme kaygısı yaşaması ile karakterizedir. Bu durum, kişinin günlük yaşamını ciddi şekilde kısıtlayabilir; iş, sosyal ve aile ilişkilerini olumsuz yönde etkileyebilir.

Yani panik atak bir belirti iken, panik bozukluk bu atakların süreklilik kazanarak hastalık boyutuna ulaşmasıdır.

Psikiyatri; düşünce, duygu ve davranış bozukluklarının teşhisi, tedavisi ve önlenebilmesi ile ilgilenen tıp dalıdır. Psikiyatristler, psikolojik sorunların zihinsel ve fiziksel yönlerini değerlendirerek, kişinin ihtiyacı olan tedaviyi uygularlar.

Psikiyatri tarihi boyunca, bu dal ile ilgili yapılan tanımlamalar; psikiyatriye yönelik eksik ya da yanlış inanışların oluşmasında kısmen rol oynamıştır. Tüm tıp dalları içinde, belki de en fazla yanlış kanının geliştiği alanın psikiyatri olduğunu söylemek abartı olmayacaktır.

Bu durumun oluşmasında, psikiyatri biliminin isimlendirilme süreci de etkili olmuştur. “Psyche” kelimesinin İngilizceden çevirisinde birçok anlamı bulunmasına rağmen, yalnızca “ruh” olarak çevrilmesi sonucunda ortaya çıkan “Ruh Sağlığı ve Hastalıkları” ismi, ister istemez bazı kişilerde, “Ben ruh hastası değilim, niye bu dala başvurayım ki?” şeklinde bir düşünce gelişmesine yol açmıştır.

Bu algı, insanların psikiyatriye karşı istenmeyen bir direnç geliştirmesine sebebiyet verebilmektedir. Öyle ki, psikiyatri hekimine başvurmanın utanılacak bir durum olduğu düşüncesi, toplumda azımsanmayacak kadar yaygındır. İçinde bulunduğumuz bilgi çağında bile, psikiyatrinin yalnızca ciddi akıl hastalıklarının tedavisini yapan bir dal olduğuna inanan ve bu direncini sürdüren kişilerin varlığı, belki de psikiyatri biliminin kendisini yeterince ifade edememesinden kaynaklanıyor olabilir.

Günümüzde ise düşünce, duygu, tutum ve davranışlardaki problemlerin, beyin fonksiyonlarındaki aksaklıklardan kaynaklandığı artık net olarak bilinmektedir. Yapılan bilimsel çalışmalar, bu fonksiyonlardaki bozuklukların; ilaç, ilaç + psikoterapi veya yalnızca terapi ile tedavi edilebileceğini ortaya koymaktadır.

PSİKİYATRİK HASTALIKLAR YALNIZCA PSİKOLOJİK KÖKENLİ OLMAYABİLİR...

Psikiyatri hekimleri, aldıkları tüm eğitimler sonucunda hastayı bütüncül olarak değerlendirmeyi öğrenirler. Zamanla, mesleki tecrübelerine hastalarından edindikleri deneyimler de eklenir.

Psikiyatristler, hastanın psikiyatrik durumunun nedenlerini değerlendirirken çok geniş bir yelpazeden bakarlar. Örneğin, bir psikiyatri hekimi; hastadaki bulguların psikolojik mi, zor hayat deneyimlerine ikincil olarak mı geliştiğini ya da vücut sağlığını bozan başka bir hastalıktan mı kaynaklandığını bütüncül olarak ele alır.

Psikiyatrik bulgu ve hastalıkların bir kısmının, kişinin psikolojik durumunun dışında; genel vücut sağlığı ile ilgili diğer bozukluklardan ortaya çıktığı (nedeni veya sonucu olarak) bilinmektedir. Örneğin; tiroid hastalıkları, beyin hastalıkları, beyin tümörleri gibi bazı tümöral oluşumlar, romatolojik hastalıklar, immünolojik hastalıklar, kardiyolojik hastalıklar, mide–bağırsak hastalıkları, kas–iskelet hastalıkları vb. pek çok sistem hastalığı, psikiyatrik semptomlara benzer bulgular oluşturarak sinsi bir şekilde ilerleyebilir.

Bazen de bu hastalıkların varlığı sonucunda hastalarda psikiyatrik bulgular ortaya çıkar. Psikiyatrik hastalıkların bazı belirtileri (örneğin; yorgunluk, iştahsızlık, çarpıntı, baş ve sırt ağrısı vb.) hem ciddi hastalıkların habercisi olabilir hem de yalnızca psikiyatrik rahatsızlıkların bulgusu niteliğinde olabilir. Bu tür şikâyetlerle başvurulan ilgili branş uzmanları, hastadaki bulguların psikolojik olduğu kanaatine vardıklarında zaman zaman hastayı psikiyatri uzmanına yönlendirir. Ancak çoğu zaman, psikiyatri ilaç tedavisini (genellikle antidepresanlar) kendileri başlatır.

Aslında doğru olan; başvurulan branş uzmanı (iç hastalıkları, kardiyoloji, cildiye vb.) tarafından reçete edilen ilacın bir psikiyatri ilacı olduğu fark edildiğinde, hastanın bu ilacı yazabilecek dalın uzmanı olan psikiyatristten görüş almasıdır. Bu, tedavinin etkinliğini artıracaktır.

Organlarla ilgili (organik bir nedene bağlı) bulguların yalnızca psikolojik kökenli olduğu anlaşıldıktan sonra, tedavinin bundan sonraki aşaması için psikiyatristlere başvurulmalıdır.

Psikiyatri dışı hekimler tarafından yazılan antidepresanlardan fayda görmeyen hastalar, sonrasında tekrar psikiyatristlere başvurmakta; bu da zaman kaybına yol açmaktadır. Unutulmaması gereken şey, “Hastalık yok, hasta vardır.” Her birey kendine özgüdür; her antidepresan her bulguya veya her hastalığa iyi gelmeyebilir.

Psikiyatristlerin, psikoloji kökenli nedenleri değerlendirseler bile mutlaka aynı ilaçları yazacakları düşüncesi yanlıştır ve bu durum, psikiyatri bilimi hakkında yeterli bilgi sahibi olunmamasından kaynaklanmaktadır.

Ayrıca, yalnızca psikiyatri dışı hekimlerin önerileriyle değil; tanıdık, komşu, akraba vb. kişilerin tavsiyeleriyle de psikiyatri ilaçlarının kullanılmaması gerektiği konusunda hemfikir olduğumuz için bu konuda ek bir açıklama gereği görmüyorum.

Bu kanı, psikoterapi yapan psikiyatristlerin sayısının her geçen gün artmasından dolayı kısmen azalmış olsa da hâlâ gündemdeki yerini korumaktadır. Psikiyatri hekimi, hastadaki düşünce, duygu, tutum ve davranış bozukluğunu teşhis ettikten sonra; hastanın hangi tedavi yönteminden (ilaç, ilaç + psikoterapi, psikoterapi) fayda göreceğine karar verir ve gerekli tedavi modelini uygular.

Psikoterapi uygulamayan bazı psikiyatristler ise gerekli gördükleri hastaları başka bir psikoterapiste yönlendirmektedir. Tüm bu çerçeveden değerlendirildiğinde, her psikiyatristin her hastaya sürekli veya yalnızca ilaç yazdığı inanışının yanlış olduğu anlaşılmaktadır.

Psikiyatristlerin sürekli ve her hastasına ilaç yazdığı kanısı, bazı çevreler tarafından ısrarla gündemde tutulmaya çalışılmaktadır. Bu algının pek çok sebebi olabileceği gibi, en önemli nedenlerinden biri; psikiyatri biliminin tam olarak anlaşılamamasıdır.

Zira psikiyatri ilaçlarına karşı tepkilerin, genellikle tıbbın diğer dallarında yazılan ilaçlara karşı bu denli yoğun olmadığı gözlenmektedir. İnsan beyninin nasıl çalıştığına dair psikiyatri biliminin hâlâ alması gereken çok yol olduğu kabul edilse de, mevcut bilimsel bilgiler de yadsınamaz.

Nasıl düşündüğümüz, nasıl duygulandığımız ile ilgili edinilen bazı bilgiler; bazı durumlarda bulguların yalnızca ilaç tedavisi ile giderilebileceğini göstermektedir. Psikiyatristler, kendi meslek hayatlarında bu durumu sıkça deneyimlemektedir.

Psikiyatrik pek çok bulgunun, yalnızca düşünce yoluyla kişinin kendi kendine düzeltebileceği kanısı ise çoğu zaman hastaların profesyonel yardım almalarını geciktirmekten öteye geçmemektedir. Dolayısıyla “PSİKİYATRİSTLER HEP / YALNIZCA İLAÇYAZARLAR”  inancı yanlış bir inanıştır.

Doğrusu, “PSİKİYATRİSTLER GEREĞİNDE İLAÇ YAZARLAR”  şeklinde olmalıdır. Çünkü psikiyatri hekimleri, bir tıp hekimi olarak, tıbbın önde gelen şahsiyetlerinden Hipokrat’ın ünlü sözü “Primum non nocere” (Önce zarar verme) ilkesini, her hastasını muayene ve tedavi ederken akıllarından çıkarmazlar.

Anksiyete; kaygı, bunaltı, can sıkıntısı veya hoş olmayan heyecansal bir endişe halidir. Normalde kaygı, herkes tarafından yaşanabilen bir duygudur. Kişiyi, bir tehlikeye karşı uyarıcı ve önlem alması gerektiğine dair sinyal veren bir durumdur.

Korku da buna benzer bir görevi olan bir duygudur. Korku; korkulacak bir olay veya nesnenin varlığında, yani tehdit durumunda, kişinin gelebilecek tehlikeye karşı önlem alabilmesini sağlamak için ortaya çıkar.

Bu iki duygu her ne kadar birbirine benzese de sebepleri açısından farklılıklar içerir. Yani anksiyetede, duyulan korkunun kaynağı belli değildir. Bu durum, hastaların bu duyguyla kolay başa çıkamamalarına sebebiyet verir. Çünkü gerçek korkuda olduğu gibi önlem alabilecekleri somut bir sebep bulunmamaktadır.

Korku ve anksiyetenin vücut duyumları birbirine çok benzer. Ancak anksiyetenin varlığı, bir süre sonra kişilerde davranışsal ve işlevsel bozulmalara yol açmaya başlar.

Anksiyete bozukluğu, psikiyatrik bozukluklar içinde toplumda en sık rastlanılan bozukluklardandır. Anksiyete bozukluğundaki kaygının içeriği, genellikle gelecekte oluşabilecek bir tehdidin öngörülmesi şeklinde ortaya çıkar.

Hastalar bu hali; “Sanki kötü bir şey olacakmış hissi ve korkusu yaşıyorum.” şeklinde tarifler. Genellikle nedenini bilemedikleri sıkıntı haline; çarpıntı, tansiyon değişiklikleri, bayılma hissi veya bayılma, yüzde soluklaşma ya da kızarma, nefesin yetmiyormuş algısı, boğuluyormuş gibi hissetme, mide–bağırsak şikâyetleri (gaz, hazımsızlık, şişkinlik, bulantı vb.), uzun süre oturamama, huzursuzluk, ellerde ve ayaklarda titreme, aşırı terleme, boğazın düğümlenmesi, yutkunma güçlüğü, göğüste baskı, kas seyirmeleri, kas gerginliği ve ağrıları gibi belirtiler eşlik eder.

Belirtiler, aniden ortaya çıkabileceği gibi giderek sıklaşan ve yoğunlaşan şekilde de görülebilir. Kişi, kendisinde oluşan belirtileri genellikle gerçeğe uygun bir şekilde yorumlayabilir ve bunların bazı hastalıkların belirtileri olabileceği kanısına varabilir.

Genellikle hastalar, bu bulgular ile kendi başlarına başa çıkmaya çalışırlar. Ancak sorunu aşmakta zorlandıklarında, belirtilerin üstesinden gelemediklerinde veya sosyal yaşamlarının sınırlanmaya başladığını fark ettiklerinde; bu bulguların, organlarından kaynaklanan bir hastalığın belirtisi olduğu inancıyla tıbbın diğer dallarına başvurabilirler.

Tıbbın diğer dallarındaki uzmanlar, bu bulgulara sebebiyet verebilecek bir hastalık bulamadıklarında; kişilerin psikiyatri uzmanına başvurmaları, soruna kökten çözüm bulunması açısından en doğru adım olacaktır. Günümüz psikiyatri bilgilerine göre, bu tür hastalıklarda ilaç tedavisi ile birlikte psikoterapi uygulanmasının çok daha etkili olduğu bilinmektedir.

Hangi Hastalıklar Anksiyete Bozukluğu Başlığı Altında Yer Alır?

• Panik Bozukluk
• Agorafobi
• Özgül Fobi
• Sosyal Fobi (Sosyal Anksiyete Bozukluğu)
• Yaygın Anksiyete Bozukluğu
• Genel Tıbbi Duruma Bağlı Anksiyete Bozukluğu
• Madde Kullanımının Yol Açtığı Anksiyete Bozukluğu

Farkındalık; kişinin, kendi düşünce, duygu, tutum ve davranışları ile çevresinde olup bitenlere dikkat ederek fark etmesi anlamına gelmektedir.

Pek çoğumuz bu yazıyı okurken, “Ben zaten kendimin ve çevremin farkındayım.” dediğinizi duyar gibiyim. Ancak gerçekte böyle olmadığını, hatalı düşünce kalıplarımızdan dolayı kendimiz ve çevremizin farkına varırken, olduğu gibi değil de kendimize göre yorumladığımızı; yorumlarımız sonucunda vardığımız yargılarla hükümler verdiğimizi ve bunun sonucunda da çoğu zaman kaygılı ve mutsuz olduğumuzu söylersem, fikriniz değişir mi?

Şimdi bunun üzerine bazılarınızın, “Aslında evet.” dediğini duyar gibi oldum. Aslında farkındalık, dikkat ile beraber işleyen bir sistemdir. Pek çoğumuz yukarıda dediğim gibi her şeyin farkında olduğumuzu savunurken, aynı zamanda dikkat dağınıklığı ve konsantrasyon güçlüğü yaşadığımızdan şikâyetçiyiz. Bu durumda, gerçekten anı yaşamanın anahtarı olan farkındalığı pek çoğumuzun deneyimlemediğini kabul etmek gerekir.

İşte anda kalabilmenin, geçmiş ve gelecek ile ilgili düşüncelerden sıyrılabilmenin yöntemi; farkındalığı artırmaya yönelik psikoterapi teknikleri ile sağlanabilmektedir. Psikoterapi sürecinin ardından kişinin anı yaşayabilmesi desteklenmeye çalışılmaktadır.

Her insan hayatında zorluklar ve kolaylıklarla karşılaşır. Zor anlarında yardım araması, kişinin zayıflığının değil; zorluktan kurtulmak için kendisinde güç olduğunun göstergesidir.

Psikiyatri ve psikoterapi, bireysel olarak uygulanan; kişinin düşünce, duygu, tutum ve davranışlarındaki, kişiyi rahatsız eden tarafları biçimlendirerek hayat kalitesini artırmaya yönelik tedavi yöntemleridir.

Günlük yaşantımızı olumsuz etkileyen pek çok düşünce ve duygu vardır. Kendimizle, çevremizle, ilişkilerimizle, mesleğimizle vb. ilgili olumsuz düşünce ve duygular, hayat kalitemizi oldukça azaltır.

Psikiyatri ve psikoterapi tedavi arayışını güçsüzlük olarak nitelendirmek, hayat kalitemizin artmasının önündeki engellerden biridir. Dolayısıyla, düşünce ve duygularımızdaki bizi rahatsız eden tarafların düzelme yollarını psikiyatri ve psikoterapi alanında aramak, gücün ta kendisidir.

Yardım aramanın, gücün kendisi olduğu düşüncesini hayatınıza geçirmeniz dileğiyle…

İnsanın zihni sürekli olarak geçmiş hayatı ve geleceği ile ilgili düşüncelerle meşguldür. İnsanlar, sürekli kendilerine ve çevresindekilere; geçmişleriyle ilgili unutamadıkları olumsuz anılardan, gelecek ile ilgili kaygılarından bahsederler. Ancak birçoğu, geçmişle ilgili yaşadıkları olumsuz hayat deneyimlerine dair sordukları sorulara verdikleri cevaplarda, kendilerini daha rahat hissedecekleri yanıtlar üretmek yerine, kendilerini yargılayıcı cevaplar vermeye meyillidirler.

Unutulmaması gereken en önemli noktalardan biri, geçmişe dayalı yaşadıklarımızla ilgili deneyimlere verdiğimiz cevapların hangisinin doğru olduğunu bilemeyeceğimizi kabul etmemizdir. İşte bu kabul noktasında, psikoterapi teknikleri ile bizler; kişinin geçmişindeki yaşadığı hayat deneyimlerinin çözümlenmesi konusunda kişiye yardımcı olarak “ŞİMDİ ve BURADA” düşünce yapısını oluşturmaya çalışmaktayız.

“ŞİMDİ ve BURADA” ile geçmiş olumsuz düşüncelerimiz yerine, anı yaşayabilenlerden olabilmeniz dileğiyle…